سد جیرفت

سد جیرفت در مركز جنوب شرقی ایران، در منتهی الیه شرقی جبال زاگرس، در 250 كیلومتری جنوب كرمان، در 40 كیلومتری شمال شرقی شهرستان جیرفت و با اهداف زیر روی رودخانه هلیل رود ساخته شده است.:

+ذخیره آب و بهره برداری از آن جهت آبیاری یازده هزار هكتار اراضی زیردست

+تولید انرژی برقابی

+جلوگیری از خسارات ناشی از طغیانهای فصلی

+و بالاخره تغذیه مصنوعی منابع آبهای زیرزمینی

مشخصات سد :

سد جیرفت یك سد بتنی دو قوسی با ارتفاع 134 متر از پی و طول تاج 277 متر می باشد.

ضخامت سد در كف 17 متر و در تاج 5 متر، می باشد حجم بتن بدنه سد 362000 متر مكعب و حجم حفاری معادل 254 هزار متر مكعب است.

سطح دریاچه در رقوم حداكثر 9 میلیون متر مربع و در رقوم نرمال 8/45 میلیون متر مربع می باشد.

آب بندی زیر و اطراف سد با ایجاد پرده أی به مساحت 128000 متر مربع و از طریق 130000 متر حفاری و تزریق 13000 تن سیمان تامین شده است. حداكثر عمق حفاری تزریق در راستای تاج سد در تكیه گاه ها 200 متر و در كف 100 متر می باشد. سد جیرفت مجهز به دو دریچه سطحی به ابعاد 9×145 متر با قابلیت عبوردهی 2750 متر مكعب بر ثانیه، دو دریچه میانی به ابعاد 5/7×5/7 متر با قدرت عبوردهی 3300 متر مكعب بر ثانیه و بالاخره دو دریچه كف به ابعاد 5/1×35/1 متر و با قابلیت عبور دهی 1674 متر مكعب بر ثانیه می باشد.

زمین شناسی

مخزن دریاچه در یك منطقه محدود بین مجموعه سنگهای آذرین در شمال و سنگهای رسوبی در جنوب قرار گرفته است. هلیل رود روی یك بستر آبرفتی كه سنگهای مارنی و ماسه أی (فلیش) را می پوشاند جاری است. محل احداث سدگلوگاه آهكی واقع روی فلیش نفوذناپذیر می باشد. وجود لایه نفوذپذیر در بالا دست محل احداث سد باعث گردید تا پرده عایق بسیار گسترده أی در طرفین و زیر بدنه سد پیش بینی گردد این پرده آب بند تا محل تماس سنگهای آهكی با فلیش نفوذ ناپذیر ادامه یافته است.

سازه های جنبی :

سد جیرفت دارای سازه های جنبی با مشخصات زیر می باشد:

الف . تونل انحراف موقت به طول 246 متر قطر تمام شده 2/7 متر كه پس از اتمام عملیات ساختمانی مسدود گردید.

ب . نیروگاه برق آبی
تونل آبرسانی مورد نیاز نیروگاه از طریق دو آبگیر واقع در بالا دست سد وراد تونلی به طول 2450 متر و با قطر 3 متر و ضخامت 10 میلیمتر و شیب 002/0 شده و پس از عبور از یك دستگاه شیر پروانه أی به داخل چاه عمودی به عمق 100 متر سرازیر شده و پس از طی مسافتی افقی به طول 350 متر وارد نیروگاه می شود به منظور استهلاك ضربه قوچ در محل شیر پروانه أی چاه تعداب به قطر 6 متر و ارتفاع 81 متر و گالری انبساط به طول 150 متر و به قطر 6/3 متر تعبیه گردیده است.

- نیروگاه دارای مشخصه های زیر می باشد:

حفاری 5500 متر مكعب ، بتون ریزی 19226 متر مكعب، 1233 تن آرماتور، مساحت كل (در شش طبقه) 1850 متر مربع. تجهیزات نیروگاه عبارت است از : دو توربین به قدرت
MW15 و دبی 5/12 متر مكعب بر ثانیه از نوع فرانسیس ، دو ترانسفورماتور به قدرت 20 مگا ولت آمپر، با توجه به میزان آب آوری رودخانه هلیل رود میزان متوسط تولید انرژی با اطمینان 95% ، 5/43 مگا وات ساعت ، با اطمینان 85% ، 75 مگا وات ساعت و بالاخره با اطمینان 50% معادل 85 مگا وات ساعت می باشد.