ارزیابی ویژگیهای هیدرودینامیكی یك سازند كربناته در ساختگاه سد تنگ شمیران ایلام

 

 

سازند آسماری به سن اولیگومیوسن و با تركیب سنگ شناسی آهكی از سازندهایی است كه در ایران به عنوان بستری با آمادگی زیاد برای گسترش پدیده كارستی شدن شناخت ه شده است. این سازند كه در باختر ایران در گستره استان ایلام بصورتی جدانشده با سازند شهبازان و با نام آسماری شهبازان شناخته شده است، تركیب اصلی سنگ شناسی تكیه گاهها و بخشی از مخزن سد تنگ شمیران را در ١٠٠ كیلومتری جنوب باختری شهرستان كرمانشاه تشكیل می دهد . بمنظور بررسی ویژگیهای هیدرودینامیكی و چگونگی تراوایی در این سازند، در تكیه گاه راست سد روش ردیابی رنگی بكار گرفته شده است . بدین منظور ماده رنگی در كرانه راست رودخانه گنگیر در حدود ٤ كیلومتر بالادست در مخزن سد تزریق و نمونه برداری در فواصل زمانی و نقاط ت عیین شده به مدت 2/5 ماه انجام شد . استفاده از این روش منجر به شناخت بهتر وضعیت گسترش ناهمگون پدیده انحلال در سازند كربناته آسماری شهبازان شد . نتایج بدست آمده نشان می دهند كه ماده رنگی اورانین پس از طی مسافت ٤ كیلومتر در مدت چهار روز به محل چشمه شماره دو ر سیده است . سرعت بدست آمده بر پایه زمان پیدایش نخستین اثر ماده رنگی در چشمه حدود ٩٨٠ متر در روز می باشد كه با توجه به تصورهای پیشین در مورد سازند آسماری شهبازان سرعتی بالا است . با وجودی كه نتایج بدست آمده نشان می دهند در مسیر بین نقطه تزریق اورانین تا چشمه شماره دو پدیده كارستی شدن به گونه ای چشمگیر در سازند كربناته گسترش یافته، شكل نمودار زمان غلظت در چشمه شماره دو نشاندهنده این است كه سیستم كانالهای انحلالی كاملا" یكپارچه و همگن نبوده و جریان آب زیرزمینی از مسیر شكستگیها و كانالهای گوناگونی گذر نموده ا ست. روش آزمایشگاهی مورد استفاده در این پژوهش اندازه گیری بروش اسپكتروفلوئوریمتری و با دستگاه شیمادزو RF -5000 بوده است